نهادند كه گردن جبّاران را فرو مىكوبد و ظالمان و ستمكاران را به خود راه نمىدهد . « 1 » برخى برآنند كه بكه اسم علم است براى شهر حرام . عده‌اى معتقدند كه دو واژه بكه و مكه مترادفند . بعضى مكه را اصل شهر و بكه را مكان خانه دانسته‌اند . عده‌اى گفته‌اند كه بكه به معناى « اذا زحم لازدحام الناس » است . « 2 » از امام فخر رازى نقل شده كه مكه را بدان سبب مكه گفته‌اند كه جايى كم‌آب است و گويا زمين آنجا آبش را مكيده است . « 3 » اهل اخبار نيز براى مكه اسامى مختلفى از قبيل صلاح ، امّ رحم ، الباسة ، الناسه ، الحاطمه ، كوثى آورده‌اند « 4 » و در قرآن كريم نيز با نامهاى ام القرى و البلد الامين آمده است . « 5 » بعضى گفته‌اند ، شايد كلمهء مكه مأخوذ از كلمه بابلى مكا به معناى خانه باشد . برخى ديگر آن را از كلمهء حبشى مكورابا ( خانهء مقدس ) مىدانند . « 6 » گرداگرد مكه كوههايى است كه ارتفاع چندانى ندارند و مهمترين آنها دو كوه ابو قبيس و قعيقعان است . اين دو كوه را اخشبان نيز ناميده‌اند . « 7 » كوه ابو قبيس واقع در شرق و جنوب شرقى مكه ، « 8 » يكى از دو كوه اخشب و نزديكترين كوهها به مكه است . ابو قبيس مشرف بر مسجد الحرام و شهر مكه است و از فراز آن زيبايى و وسعت حرم و كعبه به خوبى ديده مىشود . قريش اين دو كوه را جبل الامين نيز ناميده‌اند ؛ زيرا اين كوه حجر الاسود را كه به امانت در آنجا نهاده شده بود ، به ابراهيم خليل ( ع ) پس داد . پيامبر خدا ( ص ) هنگام شق القمر بر كوه ابو قبيس ايستاده بود . « 9 » در كنار ابو قبيس دو شعب ( دره ) به نامهاى اجياد الاكبر و اجياد الاصغر قرار داشت . كوه قعيقعان دومين كوه از اخشبين به‌شمار مىرود كه مشرف بر مكه و در مغرب آن قرار گرفته است . « 10 » از ديگر كوههاى مكه ، جبل الاحمر در شمال و كوه خندمه نزديك دو شعب اجياد الاكبر و اجياد الاصغر است . چهار كوهى كه در دو طرف جادهء

--> ( 1 ) . سيرت رسول الله ؛ نصف اول ، ص 115 . ( 2 ) . معجم البلدان ؛ ج 5 ، ص 181 - 188 . ( 3 ) . التفسير الكبير ؛ ج 7 و 8 و جزء هفتم ، ص 156 و 157 . ( 4 ) . المفصل فى تاريخ العرب ؛ جزء چهارم ، ص 11 . ( 5 ) . شورى ، 7 و تين ، 3 . ( 6 ) . مكه مكرّمه ، مدينه منوره ؛ ص 46 . ( 7 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 135 . ( 8 ) . تقويم البلدان ؛ ص 78 . ( 9 ) . سفرنامه ابن بطوطه ؛ ج 1 ، ص 149 . ( 10 ) . تقويم البلدان ؛ ص 78 .